Có đúng nuôi trẻ sơ sinh bằng sữa mẹ là tốt nhất?

Sữa mẹ là nguồn thực phẩm đặc biệt và hoàn hảo nhất và không có một công thức sữa nào tốt cho trẻ sơ sinh hơn sữa mẹ. Đó là lý do tổ chức y tế Thế Giới (WHO) khuyến cao người dân nuôi con bằng sữa mẹ từ lúc mới sinh đến 6 tháng đầu. 

Bên cạnh việc mang lại giá trị dinh dưỡng cao giúp trẻ phát triển toàn diện thì việc nuôi con bằng sữa mẹ cũng mang lại lợi ích lớn cho người mẹ mà chúng ta thường không nhận ra.

Lợi ích của việc nuôi bằng sữa mẹ

Lợi ích cho con

Sữa mẹ là nguồn dinh dưỡng tuyệt vời giúp bé phát triển toàn diện: Trong sữa mẹ có chứa nhiều chất đạm, chất bột đường, vitamin và khoáng chất và một số yếu tố vi lượng để giúp con phát triển khỏe mạnh, đáp ứng nhu cầu của từng giai đoạn tuổi của trẻ.

Không có loại sữa nào tốt cho trẻ sơ sinh hơn sữa mẹ bởi vì hàm lượng sữa mẹ đáp ứng một cách chính xác nhu cầu của bé trong toàn bộ quá trình phát triển của trẻ. Sau khoảng 4 - 5 ngày đầu sau sinh lượng sữa non được tiết ra có thành phần khác hơn so với lượng sữa chuyển tiếp từ ngày thứ 5 đến khoảng 2 tuần sau sinh và lượng sữa trưởng thành sẽ có thành phần đặc biệt hơn. Ngoài ra trong mỗi lần bú, thành phần sữa mẹ cũng thay đổi để phù hợp với trẻ.

Bạn có thắc mắc về những khác biệt trong thành phần sữa ở từng giai đoạn không? Hãy cùng tham khảo tiếp nội dung sau.

Trong một lần bú bình thường thì những giọt sữa đầu tiên sẽ chiếm thành phần nước sữa nhiều để giúp giảm cơn khát của bé. Tiếp theo, chất béo và năng lượng có trong sữa mẹ sẽ tăng dần và lượng sữa cao nhất ở phần cuối của cữ bú giúp bé no bụng.

Sữa mẹ chứa nhiều đạm whey - một loại đạm giúp trẻ dễ tiêu hóa hơn.

Trong khi mẹ cho bé bú, mẹ đã chia sẻ với bé một phần hệ miễn dịch cho trẻ thông qua các kháng thể có trong sữa mẹ. Đây là một điều thật tuyệt vời cho bé vì hệ thống phòng vệ tự nhiên của bé ở giai đoạn này chưa hoàn thiện và chưa được huấn luyện đầy đủ để chống lại các vi khuẩn có hại.

Ngoài các dưỡng chất thiết yếu giúp bé bảo vệ sức khỏe và phát triển tốt hơn, sữa mẹ còn chứa chủng vi sinh vật có lợi probiotics (bifidobacteria và lactobacilli). Đây là yếu tố rất quan trọng cho sự phát triển của hệ vi khuẩn đường ruột khỏe mạnh và hệ thống miễn dịch của bé.

Việc nuôi con bằng sữa mẹ là một khởi đầu tốt nhất cho trẻ trong giai đoạn mới sinh, giúp trẻ có nền tảng miễn dịch tự nhiên. Đó là lý do khiến các sữa mẹ luôn được ưu tiên hàng đầu trong các lựa chọn và chưa có loại sữa nào tốt cho trẻ sơ sinh hoàn hảo như sữa mẹ.

Sữa mẹ giúp con bảo vệ các bệnh tật đã được khoa học chứng minh. Sữa mẹ có khả năng ngăn ngừa các bệnh thường gặp ở trẻ nhỏ như nhiễm trùng đường tiêu hóa, nhiễm trùng tai, nhiễm trùng đường hô hấp và một số bệnh dị ứng như chàm, hen suyễn,...

Sữa mẹ còn có tác dụng phòng ngừa các bệnh chuyển hóa tim mạch như béo phì, cao huyết áp, lipid máu cao và bệnh tiểu đường loại 2.

Trẻ được bú mẹ phát triển trí não tốt hơn, bởi trong sữa mẹ có nhiều axit béo không no chuỗi dài nối đôi như DHA, ARA giúp xây dựng não bộ và mắt của bé.

==> Đọc thêm: Sữa bột tốt cho trẻ sơ sinh

Lợi ích cho mẹ

Việc cho con bú tưởng chừng chỉ là cung cấp dinh dưỡng cho con giúp con mau lớn, khỏe mạnh nhưng ít ai biết rằng điều này cũng mang đến nhiều lợi ích cho người mẹ mà chúng ta thường không để ý.

Loại sữa nào tốt cho trẻ sơ sinh và tốt cho cả người mẹ chỉ trong một quá trình cho con bú? Chỉ có thể là sữa mẹ.

Nuôi con bằng sữa mẹ giúp mẹ đốt cháy calo và giảm cân sau khi sinh.

Việc cho con bú sữa mẹ mỗi ngày trong vòng 1 tháng đầu sau khi sinh giúp mẹ giảm nhanh số đo vòng hông, mang lại vóc dáng thon gọn hơn. Bởi khi cho con bú, cơ thể người mẹ phải cần một lượng lớn năng lượng (500kcal mỗi ngày) để sản xuất sữa cung cấp cho con.

Một số nghiên cứu lâm sàng trên những bà mẹ sau khi sinh đã cho thấy người mẹ cho con bú sữa mẹ hoàn toàn sẽ giảm cân nhiều hơn mẹ không cho con bú. Cho con bú bằng sữa mẹ sẽ giúp cơ thể kích thích nhiều hoocmon trợ giúp phục hồi vóc dáng cơ thể sau sinh tốt hơn. 

Giúp giảm nguy cơ bệnh ung thư vú và buồng trứng.

Hiện nay tỉ lệ mắc các bệnh ung thư ở phụ nữ rất cao, đặc biệt là ung thư vú và ưng thư buồng trứng.

Việc nuôi con bằng sữa mẹ giúp kích thích cơ thể người phụ nữ sản xuất ra các hoocmon bảo vệ, giúp giảm nguy cơ mắc các bệnh ung thư kể trên một cách đáng kể, nếu mẹ cho bé bú trong một thời gian dài. 

Ngoài ra các nghiên cứu còn chỉ ra rằng, việc nuôi con bằng sữa mẹ có thể ngăn chặn bệnh loãng xương - một trong những bệnh thường gặp ở phụ nữ thời kỳ mãn kinh.

Nuôi con bằng sữa mẹ giúp thắt chặt sợi dây liên kết tình cảm giữa mẹ và con.

Khi trẻ bú mẹ, đây là khoảng thời gian quý báu giúp mẹ và con trở nên gắn kết và thân thiết hơn. Việc tiếp xúc trực tiếp và gần gũi với con, vui chơi với con lâu dài sẽ làm tăng thêm tình cảm giữa mẹ và con. Đồng thời người mẹ được nhìn thấy con lớn lên mỗi ngày trong vòng tay mẹ, từ những giọt sữa ngọt ngào của mẹ, đó là niềm hạnh phúc lớn lao mà người phụ nữ nào cũng mong ước.

Ngoài ra, cho con bú mẹ giúp tiết kiệm tiền cho gia đình bạn.

Đơn giản bởi vì sữa mẹ có sẵn không phải mua thêm sữa công thức ở ngoài, cũng không mất nhiều thời gian để pha sữa và bảo quản sữa cho hợp lý. 

Vừa tiết kiệm thời gian, tiền bạc lại vừa đảm bảo vệ sinh và an toàn cho con trẻ.

Những bí mật khác về sữa mẹ có thể bạn chưa biết

1. Sữa mẹ không phải lúc nào cũng màu trắng

Chúng ta thường thấy sữa mẹ có màu trắng hoặc màu kem nên nghĩ rằng sữa chỉ có 2 màu đó. Tuy nhiên đó không phải là màu duy nhất của sữa.

Nếu bạn thấy sữa có màu xanh lá cây, xanh dương, vàng hoặc cam hoặc đôi khi nhận thấy sữa của mình sẽ đặc hơn hay loãng hơn vào những ngày khác nhau thì mẹ cũng đừng lo lắng quá nhé bởi không có màu sữa nào tốt cho trẻ sơ sinh nhất, hoặc màu nào có hại cho trẻ. Và điều đó là hoàn toàn bình thường nếu như không đi kèm những dấu hiệu nguy hiểm khác.

2. Bên nhiều bên ít sữa

Cũng giống như hai bàn tay, ngực của mẹ cũng có kích cỡ khác nhau và có thể cũng sẽ cho ra lượng sữa khác nhau. Mẹ có thể bắt đầu cho bé bú ở bên ngực nhiều sữa để cân bằng hai bên.

3. Sữa mẹ thay đổi theo thời tiết

Khi trời nóng cơ thể của mẹ sẽ tiết ra nhiều sữa hơn nhằm đảm bảo lượng nước cần thiết cho cơ thể của bé.

4. Sữa không chỉ chảy ra từ đầu ti

Có khoảng 15-25 ống dẫn sữa ở mỗi bên ngực. Vì vậy, ngoài núm vú, sữa mẹ cũng có thể tiết ra từ những lỗ nhỏ ở mỗi bên.

5. Lượng sữa thay đổi theo thời gian

Khoảng 3-5 ngày sau khi bé chào đời, lượng sữa sẽ tăng vọt và khiến bộ ngực của mẹ căng sữa bất thường. Lượng sữa này sẽ được thay đổi theo thời gian khi bé lớn hơn hoặc mẹ ăn ít hơn. Thậm chí, giới tính của trẻ cũng là nguyên nhân làm thay đổi lượng sữa. Theo nghiên cứu, những mẹ có bé trai có lượng sữa nhiều hơn 25% so với mẹ sinh bé gái.

6. Cảm xúc thay đổi khi tiết sữa

Oxytocin là hormone chịu trách nhiệm thúc đẩy việc tiết sữa giúp mẹ cảm thấy thoải mái, bình tĩnh và đôi khi là buồn ngủ. Tuy nhiên, một số phụ nữ lại cảm thấy buồn nôn, suy nhược hoặc lo lắng khi hormone thay đổi quá nhanh.

7. Bé sơ sinh có thể đợi sữa mẹ

Chỉ cần một vài giọt sữa non ngay sau sinh của mẹ cũng có thể giúp bé làm dịu đi cơn đói bởi những giọt sữa này chứa rất nhiều protein và năng lượng. Hơn nữa, dạ dày của trẻ lúc này cũng còn rất nhỏ nên chưa thể ăn được nhiều và hoàn toàn có thể chờ sữa mẹ về nhiều hơn. Và mẹ có thể yên tâm, không phải lo lắng về lượng sữa nào tốt cho trẻ sơ sinh hơn trong từng giai đoạn. 

8. Tiết sữa mỗi ngày bằng đi bộ 12km

Cho con bú mỗi ngày là một trong những hình thức giảm cân rất hiệu quả với các bà mẹ sau sinh. Năng lượng cho việc tiết sữa mỗi ngày được so sánh tương đương với việc đi bộ quãng đường dài 12km! Thật ngạc nhiên đúng không nào? Như vậy các mẹ cũng không cần phải quá lo lặng về cân nặng của mình sau sinh nữa rồi.

Lời khuyên của bác sĩ về cách bảo quản sữa mẹ

Bác sĩ (BS) Nguyễn Thị Hoa, Nguyên Trưởng khoa Dinh dưỡng, Bệnh viện Nhi Đồng 1, Phó chủ tịch Hội dinh dưỡng TP.HCM cho biết sữa mẹ là tốt nhất cho đứa trẻ nhưng chỉ trong trường hợp trẻ bú trực tiếp từ vú mẹ. Thậm chí sữa mẹ vắt ra bình rồi để cho con mình bú cũng không tốt vì như vậy sữa mẹ sẽ không còn vô trùng nữa và mất toàn bộ chất béo trong quá trình lưu trữ ở bình, trẻ bú vào sẽ không lên ký.

Theo BS Hoa, thực tế nhiều mẹ lại cho muốn vắt sữa ra bình để kiểm soát lượng sữa hàng ngày mà con bú. Thế nhưng đây chính là một trong những nguyên nhân khiến trẻ suy dinh dưỡng. Hiện nay BS Hoa cũng đang điều trị cho một số trường hợp trẻ suy dinh dưỡng vì phải bú sữa mẹ vắt ra bình.

"Trong trường hợp mẹ không có sữa để cho trẻ bú trực tiếp và cũng không có người cho sữa chắc chắn không bị bệnh truyền nhiễm thì sữa công thức là tốt nhất (trừ khi trẻ bị dị ứng với đạm sữa bò)". 

Kết luận

Trên đây là một số đặc điểm thú vị của sữa mẹ cũng như việc nuôi con bằng sữa mẹ mà các bà mẹ thường không để ý. Để việc nuôi con bằng sữa được thuận lợi giúp con phát triển toàn diện, mẹ có thể tham khảo thông tin trên các trang web hướng dẫn nuôi con bằng sữa để được tư vấn tốt hơn.

Để biết thêm loại sữa nào tốt cho trẻ sơ sinh từ bên ngoài mời các mẹ tham khảo những dòng sau đây: Dielac Grow Plus, Optium Gold, Dielac Alpha,... của Vinamilk, Grow Plus, Nuti IQ của Nutifood,...

Chúc mẹ và bé luôn vui khỏe!