Dinh dưỡng dành cho trẻ sơ sinh và những mẹo chăm sóc mà mẹ cần biết

Dinh dưỡng cho trẻ sơ sinh được hiểu chung là tất cả những gì liên quan đến ăn uống của bé trong giai đoạn sơ sinh bao gồm: thực phẩm dinh dưỡng và sữa dành cho trẻ sơ sinh. Ngoài ra, với chế độ chăm sóc chu đáo sẽ giúp con phát triển khỏe mạnh và an toàn hơn.

Dinh dưỡng dành cho trẻ sơ sinh

Ngoài việc bổ sung sữa dành cho trẻ sơ sinh, mẹ còn phải tìm hiểu những món ăn giúp con có được nguồn dinh dưỡng dồi dào cho cơ thể. Sau đây là những món ăn dặm cực bổ dưỡng dành cho trẻ sơ sinh.

Bột súp lơ dưa chuột

Nguyên liệu: Bột gạo xay sẵn 10g, dưa chuột 10g, súp lơ 10g, nước 100ml.

Cách làm:

- Dưa chuột, súp lơ rửa sạch, cho vào máy xay sinh tố cùng 100ml nước xay nhuyễn mịn.

- Đổ ra xoong bột, hòa bột gạo khuấy tan đều, bắc lên bếp đun to lửa cho sôi rồi vặn nhỏ lửa vừa đun vừa quấy luôn tay cho đến khi bột chín sánh mượt, bắc xuống, cho ra bát, để nguội bằng nhiệt độ cơ thể rồi bón cho trẻ ăn.

Bột bí ngô non

Nguyên liệu: Bột gạo xay sẵn 10g, bí ngô non 20g, nước 100ml. Cách làm:

- Bí ngô non bỏ vỏ, rửa sạch, cho vào máy xay sinh tố cùng 100ml nước xay nhuyễn mịn.

- Cho bí ngô xay vào xoong bột, hòa bột gạo khuấy tan đều, bắc lên bếp đun to lửa cho sôi rồi vặn nhỏ lửa, vừa đun vừa quấy luôn tay cho đến khi bột chín sánh mượt, bắc xuống, cho ra bát, để nguội bằng nhiệt độ cơ thể rồi bón cho trẻ ăn.

Bột lê, bắp cải

Nguyên liệu: Bột gạo 10g, lá bắp cải 10g, lê (cùi quả) 10g, nước 100ml.

Cách làm:

- Lá bắp cải rửa sạch, thái nhỏ; lê rửa sạch cho vào máy xay sinh tố cùng lá bắp cải và 100ml nước xay nhuyễn mịn.

- Đổ vào xoong bột, hòa bột gạo khuấy tan đều, bắc lên bếp đun to lửa cho sôi rồi vặn nhỏ lửa vừa đun vừa quấy luôn tay cho đến khi bột chín sánh mượt, bắc xuống, cho ra bát, để nguội Ị bằng nhiệt độ cơ thể rồi bón cho trẻ ăn.

Bột sữa bí đỏ

Nguyên liệu: Bột gạo xay sẵn 10g, bí đỏ 10g, sữa bột pha theo công thức 60ml.

Cách làm:

- Bí đỏ rửa sạch, cho vào máy xay sinh tố cùng 70ml nước xay nhuyễn mịn.

- Đổ nước bí đỏ vào xoong, hòa bột gạo khuấy tan đều, bắc lên bếp đun to lửa cho sôi rồi vặn nhỏ lửa vừa đun vừa quấy luôn tay cho đến khi bột chín sánh mượt, cho sữa bột pha theo công thức vào quấy đều, đun thêm 1 phút nữa, bắc xuống, cho ra bát, để nguội bằng nhiệt độ cơ thể rồi bón cho trẻ ăn.

Bột cà rốt

Nguyên liệu: Bột gạo xay sẵn 10g, cà rốt 10g, nước 100ml.

Cách làm:

- Cà rốt gọt bỏ vỏ, rửa sạch, cho vào máy xay sinh tố cùng 100ml nước xay nhuyễn mịn.

- Đổ vào xoong bột, hòa bột gạo khuấy tan đều, bắc lên bếp đun to lửa cho sôi rồi vặn nhỏ lửa vừa đun vừa quấy luôn tay cho đến khi bột chín sánh mượt, bắc xuống, cho ra bát, để nguội bằng nhiệt độ cơ thể rồi bón cho trẻ ăn.

Bột cà rốt súp lơ xanh

Nguyên liệu: Bột gạo xay sẵn 15g, cà rốt 5g, súp lơ xanh 10g, nước dùng thịt bò hoặc 150ml.

Cách làm:

- Súp lơ xanh, cà rốt gọt bỏ vỏ rửa sạch, xắt nhỏ, cho vào máy xay sinh tố cùng 120ml nước dùng xay nhuyễn mịn.

- Đổ vào xoong bột, hòa bột gạo khuấy tan đều, bắc lên bếp đun to lửa cho sôi rồi vặn nhỏ lửa vừa đun vừa quấy luôn tay cho đến khi bột chín sánh mượt, cho dầu vào quấy đều, bắc xuống, cho ra bát, để nguội bằng nhiệt độ cơ thể rồi bón cho trẻ ăn.

Bột khoai tây, súp lơ

Nguyên liệu: Bột gạo xay sẵn 15g, khoai tây 10g, súp lơ 5g, nước luộc thịt 150ml.

Cách làm:

- Khoai tây gọt bỏ vỏ rửa sạch, súp lơ rửa sạch, cho vào máy xay sinh tố cùng nước xay nhuyễn mịn.

- Đổ ra xoong bột, hòa bột gạo khuấy tan đều, bắc lên bếp đun to lửa cho sôi rồi vặn nhỏ lửa vừa đun vừa quấy luồn tay cho đến khi bột chín sánh mượt, bắc xuống, cho ra bát, để nguội bằng nhiệt độ cơ thể rồi bón cho trẻ ăn.

Bột khoai tây, bí đỏ

Nguyên liệu: Bột gạo xay sẵn 15g, khoai tây 10g, bí đỏ 10g, nước 150ml.

Cách làm:

- Khoai tây, bí đỏ rửa sạch, cho vào máy xay sinh tố cùng nước xay nhuyễn mịn.

- Đổ ra xoong bột, hòa bột gạo khuấy tan đều, bắc lên bếp đun to lửa cho sôi rồi vặn nhỏ lửa vừa đun vừa quấy luôn tay cho đến khi bột chín sánh mượt, bắc xuống, cho ra bát, để nguội bằng nhiệt độ cơ thể rồi bón cho trẻ ăn.

Những phương pháp chăm sóc trẻ sơ sinh

Như chúng tôi chia sẻ, dinh dưỡng của trẻ sơ sinh bao gồm: thực phẩm và sữa dành cho trẻ sơ sinh. Và khi đã xác định thực phẩm nào và sữa nào tốt cho trẻ sơ sinh rồi thì các mẹ hãy cùng tham khảo tiếp các phương pháp chăm con chuẩn khoa học hiện nay nhé!

Điều trị và phòng bệnh còi xương ở trẻ sơ dinh

Điều trị

Điều trị bệnh còi xương bằng vitamin D, bác sĩ thường cho trẻ dùng vitamin B2 (Canxiterol) liều lượng tùy theo mức độ còi xương của trẻ. Một số ít trẻ có chế độ ăn uống không đủ, bác sĩ có thể cho thêm một lượng canxi nhất định. Ngoài điều trị bằng vitamin D và canxi, trẻ có thể được chỉ định chiếu đèn tia cực tím khi cần thiết.

Phòng bệnh còi xương cho trẻ

Cần phòng bệnh còi xương cho trẻ ngay từ những tháng đầu sau khi sinh cho đến khi trẻ được 2-3 tuổi.

• Đối với người mẹ: Trong thòi gian mang thai mẹ cần ăn uống đầy đủ và cân đối. Nếu cần, bác sĩ có thể cho mẹ uống thêm vitamin B2 liều nhỏ hàng ngày.
• Đối với trẻ: Trẻ cần được bú mẹ và có chế độ ăn dặm cân đối.

Nhà ở phải thoáng đãng, có ánh nắng mặt trời chiếu vào nhà, trong trường hợp điều kiện nhà ở chật và tối thì nên cho trẻ ra ngoài trời nhiều nhất có thể được. Ngay từ cuối tháng thứ nhất sau sinh, bạn nên cho trẻ ra ngoài trời tắm nắng. Phương pháp tắm nắng có thể tóm tắt như sau:

Thời gian tắm nắng: Khoảng từ 9-10 giờ sáng vào mùa đông và từ 7-8 giờ vào mùa hè. Buổi chiều nên tắm nắng cho trẻ sau 17 giờ. Ngay cả những ngày không có nắng, ngoài trời vẫn có một lượng tia cực tím nhất định vì vậy bạn vẫn nên cho trẻ ra ngoài trời.

Nên tăng dần lượng thời gian tắm nắng cho trẻ, những ngày đầu chỉ cần từ 1-2 phút, sau trẻ quen dần thì tăng dần thời gian lên, trẻ lớn có thể để chơi tự do ngoài trời đến khi trời nắng gắt thì thôi.

Nên đội mũ che gáy và thóp cho trẻ. Với trẻ sơ sinh, bạn có thể phải che mắt cho trẻ. Trẻ lớn hơn có thể đeo kính râm chuyên dùng cho trẻ em để bảo vệ mắt. Ban đâu, bạn có thể để trẻ mặc nguyên áo quần, chỉ hở ra chút chân, tay,... nhất là mùa đông để tránh bé bị nhiễm lạnh. Mùa hè có thể cởi bỏ dần áo quần, chỉ cần cho trẻ mặc một chiếc quần xi líp là đủ.

Cho trẻ sơ sinh dùng sữa công thức đặc chế cho trẻ còi xương, suy dinh dưỡng. Sản phẩm của Vinamilk các mẹ nên tham khảo và lựa chọn cho con.

Dùng vitamin D liều dự phòng cho trẻ. Vitamin D dùng liều dự phòng thường được áp dụng cho những trẻ sau: Trẻ sinh non, yếu, sinh đôi, trẻ ăn uống kém, trẻ bị rối loạn tiêu hóa kéo dài, trẻ ít được ra ngoài trời. 

Cách xử lí trẻ bị côn trùng cắn

Nếu xác định được đó là côn trùng gây nguy hiểm như nhện độc, ong bò vẽ, ong đất (hai loại ong này có thể gây nguy hiểm cho trẻ trong trường hợp bị đốt bởi nhiều con cùng một lúc) hoặc nếu trẻ có cơ địa dị ứng, tốt nhất bạn nên cho con đi khám bác sĩ ngay.

Nếu xác định được đó là loại côn trùng không nguy hiểm như ong mật, ong vàng, kiến càng, muỗi... thì bạn nên:

• Lấy ngòi của côn trùng ra khỏi vết đốt nếu bạn nhìn thấy.
• Rửa sạch vết đốt bằng xà phòng, sau đó lau khô, chấm vào đó chút nước hoa hoặc chút tinh dầu hoặc bôi thuốc mỡ chuyên dụng nếu có.
• Trong trường hợp vết đốt bị sưng to, nóng đỏ thì sau khi lau rửa sạch như nói trên, bạn có thể chườm cho trẻ bằng cách nhúng khăn mềm hoặc miếng gạc sạch vào nước đá lạnh, sau đó vắt khô rồi đắp lên vết sưng cho bé. Bạn có thể dùng băng dính hoặc một chiếc khăn cố định lại rồi thỉnh thoảng lại thay khăn.
• Nếu thấy vết đốt ngày càng sưng, nóng đỏ hoặc bé bị sốt thì cần đưa bé đến khám bác sĩ ngay.

Làm gì khi trẻ sơ sinh bị bỏng?

Trẻ em, nhất là trẻ sơ sinh, rất nhạy cảm với nhiệt, nếu phải ở trong phòng kín quá nóng hoặc trong môi trường quá nóng như khi đi xe ô tô chẳng hạn, trẻ có thể bị cảm nóng do cơ thể bị bay nhiều hơi nước quá mức. Ban đầu cơ thể trẻ sẽ toát mồ hôi để chống lại cái nóng. Tiếp theo, nếu trẻ không được uống nước đủ để bù đắp lại lượng nước đã mất, cơ thể không toát mồ hôi nữa và thân nhiệt của trẻ bắt đầu tăng lên, một số trường hợp có thể tăng đến 40°c. Để xử lý trước khi bác sĩ tới, bạn có thể làm một số việc như sau:

Việc đầu tiên bạn cần làm là cho trẻ uống nước, nếu có sẵn nước đa điện giải (Oresol) thì càng tốt. Tuy nhiên, bạn đừng sốt ruột cho trẻ uống thật nhiều nước cùng một lúc, tốt hơn cả là nên bù nước từ từ, ít một để tránh cho tim phải làm việc với cường độ cao, đột ngột.

Việc tiếp theo là cần hạ nhiệt cho trẻ. Bạn hãy hạ bớt nhiệt độ trong phòng bằng cách mở thông thoáng cửa, hoặc nếu đang ở trong xe ô tô thì cho bé xuống chỗ râm mát, thoáng đãng. Bỏ bớt hoặc nới rộng quần áo.

Đồng thời với cho trẻ uống thuốc hạ nhiệt như paracetamol, aspirin, bạn có thể chườm mát cho trẻ. Nếu có điều kiện có thể lau người cho trẻ bằng khăn dấp nước có nhiệt độ thấp hơn thân nhiệt của trẻ từ 2-3°C.

Nếu nhiệt độ của trẻ lên quá cao, bạn cần đề phòng trẻ bị co giật như các trường hợp sốt cao khác.

Nếu thân nhiệt của trẻ vẫn không giảm, bạn cần đưa ngay trẻ tới bác sĩ vì chứng cảm nóng cũng rất nguy hiểm.

Để phòng trẻ bị cảm nóng, bạn cần chú ý vấn đề nhiệt độ môi trường, sự thông thoáng nhà cửa, cho trẻ uống đủ nước, mặc quần áo phù hợp, thấm mồ hôi tốt.

Tóm lại ngoài việc bổ sung dinh dưỡng cho con từ thực phẩm và sữa dành cho trẻ sơ sinh thì mẹ nên tìm hiểu thêm một số kiến thức liên quan đến việc chăm sóc bé yêu để con được phát triển khỏe mạnh và tránh được các tác động tiêu cực từ môi trường bên ngoài.

Cảm ơn các mẹ đã đọc bài viết: "Dinh dưỡng dành cho trẻ sơ sinh và những mẹo chăm sóc mà mẹ cần biết"